Sir Jeffrey Archer (1940-2026)

Sir Jeffrey Archer (1940-2026)

Wszystko miało swój początek w roku 1940 w małej nadmorskiej miejscowości Wielkiej Brytanii, Weston-super-Mare. To tam¹ maleńki Jeffrey stawiał swoje pierwsze kroki, choć na pewno nie było mu łatwo. Jego ojciec, mający wówczas już 64 lata, został skazany za kilka popełnionych wcześniej oszustw, a gdy tylko warunkowo wypuszczono go z więzienia, wykorzystał okazję i pod fałszywym nazwiskiem, Wiliam Grimwood, uciekł do Stanów Zjednoczonych. Tam, nie bacząc na swoje pierwsze małżeństwo, ożenił się po raz kolejny – i tym sposobem został bigamistą.

Młodemu Jeffrey’owi udało się wygrać stypendium, dzięki temu mógł uczyć się w Wellington School w hrabstwie Somerset. Jego matka, która wówczas pracowała jako dziennikarka lokalnej gazety, z lubością rozpisywała się o edukacyjnym sukcesie syna – ten przedsmak sławy zdawał się mu odpowiadać. Niestety w szkole prowadził do nękania go przez rówieśników. Potem Jeffrey imał się kilku przeróżnych zawodów, włączając w to również służbę w wojsku oraz policji, czy nauczanie WF-u.

W roku 1963 Archer dostał się na Oxford – plotkowało się, że dzięki fałszywym informacjom na temat swoich naukowych kwalifikacji. Na uniwersytecie wykazał się nie tylko jako student, ale również wybitny sportowiec: sprinter i biegacz przez płotki. W latach 1965-1966 przewodniczył nawet Oxford University Athletic Club. Już wtedy działał charytatywnie, co kontynuował także po zakończeniu studiów – między innymi dla fundacji National Birthday Trust, promującej bezpieczne porody. W roku 1969 założył własną fundację: Arrow Enterprises; równolegle powstało jego muzeum sztuki współczesnej (the Archer Gallery), umiejscowione w londyńskiej dzielnicy Mayfair. Po dwóch latach sprzedał je, straciwszy mnóstwo pieniędzy.

Mając 29 lat związał się z Partią Konserwatywną, choć działał w jej lewym skrzydle. Walczył między innymi przeciw biletowaniu muzeów. Pięć lat zaczął mierzyć się z poważnym kryzysem finansowym, padając ofiarą oszustów. Wtedy też na dobre rozpoczęła się jego kariera pisarska.

Debiut literacki brytyjskiego polityka, powieść Co do grosza (1974), okazała się na tyle poczytna, że kontynuował on swoją działalność twórczą. Po pięciu latach kolejna książka (Kain i Abel) trafiła na pierwsze miejsce listy bestsellerów New York Timesa. Później rozrosła się do rozmiarów trylogii.

W latach osiemdziesiątych Archer został głównym bohaterem skandalu obyczajowego, który na pewien czas odciął go od polityki. Wszystko zaczęło się od artykułu opublikowanego przez tabloid News of the World. Oskarżono w nim Archera o opłacony 2 milionami funtów wakacyjny wyjazd z prostytutką. Plotka, oczywiście, poniosła się dalej. Jeffrey sukcesywnie pozywał redakcje o zniesławienie – New of the World zgodziło się na ugodę, Daily Star musiało wypłacić rekordowe odszkodowanie w wysokości pół miliona funtów, przy okazji zwalniając odpowiedzialnego za artykuł dziennikarza. Pieniądze Archer musiał oddać już na początku lat dwutysięcznych, gdy przegrał kolejny proces – tym razem o oszukiwanie wymiaru sprawiedliwości. Trafił także do więzienia; pozostawał jednak członkiem Izby Lordów.

Po wyjściu z więzienia napisał trylogię, opisującą jego przeżycia.

Do końca życia pozostawał aktywny pisarsko, będąc jednym z najbardziej poczytnych brytyjskich autorów. Jak podaje wydawnictwo HarperCollins, zmarł w poniedziałek 05 października w zaciszu własnego domu. Odejście miało być spokojne, gdzieś pomiędzy jedną pisarską sesją a drugą. W tym roku ukazała się również ostatnia książka sir Jeffrey’a Archera: Adam and Eve.

Przypis:

¹Dodać należy: w domu, który wcześniej zamieszkiwał znany z formacji Latający Cyrk Monty Pythona John Cleese.