Wanda Traczyk-Stawska (1927-2026)
Nie żyje Wanda Traczyk-Stawska, bohaterka Powstania Warszawskiego i niezwykła działaczka społeczna, która do końca swoich dni walczyła o wolność, równość i prawa człowieka. Przypominamy jej poruszającą historię i najważniejsze momenty z życia.
Wanda Traczyk-Stawska (1927-2026)
Dzisiaj rano Polskę obiegła wstrząsająca wiadomość o śmierci Wandy Traczyk-Stawskiej, pseudonim „Pączek” – żołnierki Powstania Warszawskiego. Wiadomość o odejściu bohaterki poruszyła cały kraj, w tym naszą redakcję. Uczcijmy jej pamięć, przyglądając się bliżej jej życiorysowi.
Wanda Traczyk-Stawska urodziła się 7 kwietnia 1927 roku. Gdy wybuchła II Wojna Światowa, miała zaledwie 12 lat. Jako dziecko doświadczyła śmierci bliskich, co zmotywowało ją do wstąpienia do konspiracji. Od początku wojny łączyła działalność podziemną z nauką i opieką nad młodszym rodzeństwem.
Pierwsze zadanie zostało jej zlecone przez 22. Drużynę im. Księdza Skorupki. Miała zbierać dla polskiego wywiadu informacje o niemieckich wojskach i ich uzbrojeniu.
W końcu przydzielono jej broń i do końca Powstania działa jako strzelczyni oraz łączniczka. Przenosiła meldunki i sprzęt, budowała barykady, a gdy nie było innego wyjścia – strzelała do Niemców.
Po kapitulacji Powstania trafiła do niemieckiej niewoli. Do Polski wróciła dopiero w 1947 roku. Następnie ukończyła studia na Wydziale Psychologicznym na Uniwersytecie Warszawskim. Przez wiele lat pracowała jako nauczycielka w szkole specjalnej na warszawskiej Pradze.
Do końca życia pomagała innym jako działaczka społeczna. Wspierała różne środowiska w ich protestach i walce o realizację postulatów. Szczególnie ważne były dla niej kwestie równouprawnienia i praw kobiet. Apelowała również o wsparcie i pomoc dla walczących o swoją niepodległość Ukraińców.
Wanda Traczyk-Stawska otrzymała wiele odznaczeń i wyróżnień m.in.: Krzyż Walecznych, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski czy Nagradę im. Jana Rodowicza „Anody”. Została także Honorową Obywatelką Warszawy oraz Warszawianką Roku.