Winona Ryder – aktorka będąca ikoną halloweenowego klimatu

Winona Ryder – aktorka będąca ikoną halloweenowego klimatu

Winona Ryder, a właściwie Winona Laura Horowitz, urodziła się 29 października 1971 roku w Winonie w stanie Minnesota. Jako dziecko była wychowywana w komunie hippisowskiej w Karolinie Północnej. Jej rodzice byli pisarzami,  a ojciec zajmował się również wydawaniem. W 1981 roku Winona wraz z rodziną przeniosła się do Petalumy w Kalifornii. Właśnie wtedy, gdy dziesięcioletnia dziewczynka rozpoczęła naukę w szkole prywatnej, a także naukę aktorstwa w American Conservatory Theatre, zaczęła się jej niezwykła kariera. 

Pierwsze sukcesy i ugruntowaną pozycję zawodową osiągnęła na przełomie lat 80. i 90., kiedy zagrała główne role w filmach Heathers, Edward Nożycoręki oraz Syreny. Filmy Heathers czy Edward Nożycoręki są uznawane za absolutne klasyki i za must have do obejrzenia przynajmniej raz w życiu. W 1994 roku Ryder wystąpiła także w roli Jo March w Małych Kobietkach, co ponownie pozwoliło jej nie tylko zapaść w pamięć widzów, lecz także zwrócić na siebie uwagę kolejnych reżyserów i producentów.

Tak oto, po tych czterech głośnych produkcjach, kariera Ryder nabrała rozpędu i wciąż się rozwija. 

Moje wprowadzenie postaci Winony Ryder nie jest przypadkowe – święto Halloween, które będziemy obchodzić za 18 dni, jest, jak sądzę, słusznie kojarzone w kontekście filmowym właśnie z nią. Obok Jamie Lee Curtis (seria filmów Halloween), Roberta Englunda (seria filmów Koszmar z ulicy Wiązów) czy śp. Tony’ego Todda (m.in. z serii Oszukać Przeznaczenie) Winona Ryder jest równie rozpoznawalna jako aktorka kojarzona z halloweenowym klimatem.

Co zatem sprawia, że Ryder tak idealnie wpisuje się w klimat grozy? Poza rolami w kultowych filmach, które za moment przybliżę, z pewnością przyczynia się do tego jej burtonowski wygląd. Określenie to odnosi się do stylu charakteryzacji, ale także do naturalnych rysów twarzy, które pasują do filmów Tima Burtona. Chodzi tu konkretnie o:

• •

  bladą cerę,

• •

  wklęsłe policzki i mocno zarysowane kości policzkowe,

• •

  duże, ciemne oczy,

• •

  ostre rysy twarzy,

• •

  ciemne włosy i ciemny makijaż z podkreślonymi ustami.

W 1988 roku Ryder zagrała główną rolę nastoletniej Lydii Deetz w filmie Beetlejuice. Produkcja Tima Burtona, łącząca elementy komedii i horroru, oraz charakteryzacja rodem z cmentarza sprawiają, że jest to pozycja obowiązkowa dla fanów horrorów i halloweenowego klimatu. Film pokazuje również, że obsadzenie Winony Ryder w roli Lydii było świetną decyzją. Co więcej, produkcja tak spodobała się widzom, że w 2024 roku doczekaliśmy się kontynuacji tej historii. Ryder ponownie wciela się w Lydię, tym razem już jako matkę buntowniczej Astrid (w tej roli Jenna Ortega), i raz jeszcze możemy śledzić perypetie rodziny Deetzów.

W 1992 roku na ekranach kin pojawił się film Dracula na podstawie powieści Brama Stokera, w reżyserii Francisa Forda Coppoli. Ryder wcieliła się w postać Miny Harker. Mroczny makijaż, długa suknia i ciemne włosy – w końcu to film o wampirach! Jak wiadomo, wampiry są jednym z popularniejszych motywów związanych z Halloween.

Następnie warto wspomnieć o filmie Obcy: Przebudzenie – horrorze z kultowej serii o ksenomorfach w reżyserii Ridley’a Scotta. Z pewnością jest on naszym Czytelnikom znany nie od dziś. Klimat Halloween nie jest tu co prawda aż tak wyraźnie obecny, niemniej Ryder, wcielając się w rolę androida, w równie mrocznej charakteryzacji, ponownie udowodniła, że świetnie odnajduje się w tego rodzaju produkcjach. 

Nie tylko twarzą aktorka gra – Winona użyczyła również głosu postaci Elsy Van Helsing w czarno-białej animacji Burtona Frankenweenie. Choć słyszymy jedynie jej znajomy głos, postać Elsy także wpisuje się w charakterystyczny dla Ryder typ ról. 

Filmografia tytułowej bohaterki artykułu jest niezwykle bogata i obejmuje różnego rodzaju filmy oraz seriale. W jej dorobku można znaleźć wiele produkcji utrzymanych w konwencji grozy, horroru lub mrocznej estetyki. Choć niezaprzeczalnie największy rozgłos przyniósł Winonie Ryder serial Netflixa Stranger Things, warto przyjrzeć się również innym aspektom tej produkcji. Sama obejrzałam cztery sezony, zatem mogę podzielić się własnymi spostrzeżeniami. Z pewnością rozumiem fenomen tego serialu: lata 80, stare winyle, jazda na rowerze do wieczora z przyjaciółmi czy też spopularyzowana dzięki serialowi gra Dungeons & Dragons. To wszystko wywołuje w nas nostalgię, a wśród osób, które nie wychowywały się w tamtych czasach – nostalgię wtórną. Jest to zjawisko, w którym, słuchając opowieści rodziców i dziadków oraz oglądając filmy, których akcja rozgrywa się w tamtych latach, odczuwamy swoistą tęsknotę za czymś, czego sami nigdy nie przeżyliśmy. Narracja i przedstawienie tamtych czasów w tak barwny sposób sprawiają jednak, że chcielibyśmy móc tego doświadczyć. Dlatego tak lubimy tego rodzaju produkcje.

Za rolę Joyce Byers w Stranger Things Winona Ryder otrzymała w 2017 roku nominację do Złotego Globu w kategorii najlepszej aktorki w serialu dramatycznym. Jej postać – opiekuńczej matki, której syn zaginął – została ukazana jako osoba niezłomna, odważna i zdeterminowana, by odnaleźć swoje dziecko. Może brzmi to nieco ckliwie, niemniej umiejętności aktorskie Ryder sprawiają, że jako widzowie naprawdę mocno wczuwamy się w opowiadaną historię.

Czy coś łączy wymienione role Winony Ryder, a także inne kreacje w jej dorobku aktorskim? Myślę, że jej role kojarzą się z kinem, które idealnie pasuje do jesiennego wieczoru, a także do klimatu Halloween. Jej filmy o halloweenowym charakterze nie są klasycznymi horrorami, niemniej atmosfera grozy, gotyckiej estetyki i niekiedy elementy komedii sprawiają, że stają się doskonałymi propozycjami do obejrzenia przy herbacie, świeczkach i kocu. Sama aktorka, dzięki swojemu burtonowskiemu stylowi i urodzie, świetnie uzupełnia listę produkcji must watch na jesień, szczególnie w październikowym okresie Halloween. Nie wszystkie filmy muszą być krwawymi horrorami – czasem wystarczy odrobina gotyckiej estetyki, duchów, tajemnicy i charakterystycznej Winony Ryder. 

Źródła:

https://www.vogue.com/slideshow/winona-ryder-young 

https://disney.fandom.com/wiki/Elsa_Van_Helsing?file=Frankenweenie_-_Elsa_Van_Helsing.jpeg 

https://time.com/7081181/beetlejuice-agatha-all-along-goth-nostalgia/