Za każdą liczbą stoi człowiek

Za każdą liczbą stoi człowiek

Każdego dnia w Polsce piętnaście osób odbiera sobie życie, a prawie 300 podejmuje próbę samobójczą. W 2025 roku liczba samobójstw w grupie wiekowej do 19. roku życia wzrosła o 26,8%. Badania pokazują, że ponad połowa nastolatków pomagała koledze lub koleżance z myślami samobójczymi. 10 września obchodzimy Światowy Dzień Zapobiegania Samobójstwom – to dobry moment, aby porozmawiać o czymś, o czym wciąż zbyt często milczymy. 

Jednym z największych wyzwań związanych z zapobieganiem samobójstwom jest fakt, że kryzys nie zawsze wygląda tak, jak sobie go wyobrażamy. Osoba przeżywająca trudności może nadal chodzić do szkoły lub pracy, spotykać się ze znajomymi, żartować i sprawiać wrażenie, że wszystko jest w porządku. Dlatego tak ważne jest, aby być uważnym na osoby w swoim otoczeniu – i nie bać się zapytać, jak naprawdę się czują.

Temat kryzysu psychicznego od lat przewija się w naszej kulturze, w nagłówkach gazet czy postach na portalach społecznościowych. Przykładem może być funkcjonujące w popkulturze określenie „Klub 27”, odnoszące się do znanych muzyków, którzy zmarli w tym wieku, m.in. Kurta Cobaina, Jimiego Hendrixa, Janis Joplin czy Amy Winehouse. Ich historie pokazują, jak łatwo prawdziwe ludzkie dramaty mogą z czasem stać się częścią legendy.

Nie romantyzujmy jednak cierpienia! Ból artysty często jest przedstawiany jako element jego geniuszu. Możemy spotkać się z przekonaniem, że wielka wrażliwość musi iść w parze z cierpieniem, a autodestrukcja jest niemal nieodłącznym elementem życia twórczego. To niebezpieczny mit. Cierpienie nie jest warunkiem talentu. Problemy psychiczne nie są częścią artystycznego geniuszu. 

Światowy Dzień Zapobiegania Samobójstwom jest właściwą okazją, aby spojrzeć na te historie z innej perspektywy – nie przez pryzmat legendy, lecz człowieka, który potrzebował pomocy. Czasem wsparcie może zacząć się od prostego pytania: „Co mogę dla Ciebie zrobić?”. Nie zawsze musimy znać odpowiedź ani potrafić rozwiązać czyjś problem. Możemy jednak wysłuchać, potraktować drugą osobę poważnie i pomóc jej znaleźć odpowiednie wsparcie.

Zauważajmy siebie nawzajem. Rozmawiajmy. Reagujmy.

Z okazji obchodów Światowego Dnia Zapobiegania Samobójstwom (World Suicide Prevention Day) 10 września 2026 roku odbędzie się IX edycja kampanii społecznej „Życie Warte Jest Rozmowy”. Wydarzenie będzie transmitowane na żywo – link oraz najważniejsze numery telefonów zaufania znajdują się poniżej:

Transmisja: https://zwjr.clickmeeting.com/konferencja-sila-relacji-

Bezpłatne telefony zaufania: 116 111 (dzieci i młodzież) lub 116 123 (dorośli).

Źródła:

10 września Światowy Dzień Zapobiegania samobójstwom, w: Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Jaworze – gov.pl, https://www.gov.pl/web/psse-jawor/10-wrzesnia-swiatowy-dzien-zapobiegania-samobojstwom 

Czabański Adam, Witkowska Halszka, Raport - Samobójstwa i próby samobójcze w Polsce w latach 2020 - 2025, w: Fundacja Życie Warte Jest Rozmowy, https://backend.zwjr.pl/media/attachments/Raport_zachowania_samob%C3%B3jcze_2020-2025_fOYndVN.pdf 

Światowy Dzień Zapobiegania Samobójstwom 2026, w: Fundacja Życie Warte Jest Rozmowy, https://zwjr.pl/ix-edycja-sila-relacji